DI TÍCH LỊCH SỬ ĐỊA ĐẠO HIỆP PHỔ NAM

Sáng 3/8/1965, Mỹ - ngụy tổ chức càn quét qua đây và phát hiện ra địa đạo. Chúng đã dùng lựu đạn, mìn, đánh thẳng vào cửa hầm và còn sử dụng cả hơi độc bơm vào địa đạo trước khi tháo chạy, khiến 91 người trong hầm không thể thoát ra ngoài và chết tại chỗ. Sau khi địch rút lui, xã Hành Trung tổ chức khai quật và xác định được danh tính của 70 hài cốt (trong đó có 58 trường hợp là cán bộ, dân quân, du kích và 12 trường hợp là dân thường). Trong số này, người nhiều tuổi nhất là 54 tuổi và nhỏ nhất là 12 tuổi. Hiện vẫn còn khoảng 21 người nằm trong lòng địa đạo. Đến nay đã có 58 người được công nhận là liệt sĩ.

Có thể nói, sự kiện hàng năm tưởng nhớ Ngày xảy ra vụ càn quét làm 91 nạn nhân bị sát hại (Ngày 03/8/1965), không phải để nuôi lòng hận thù, mà để hiểu rõ hơn sự thảm khốc của chiến tranh, kêu gọi đoàn kết bảo vệ hòa bình, bảo vệ cuộc sống yên lành của nhân dân và cũng là dịp để chúng ta bày tỏ sự tri ân, lòng biết ơn ghi nhớ công lao các anh hùng liệt sĩ, đồng bào, đồng chí bằng những tình cảm yêu thương. Cùng thắp nén hương tưởng nhớ những người đã bị sát hại, đồng thời cùng nhau cầu nguyện cho hòa bình, quyết tâm xây dựng cuộc sống ấm no, hạnh phúc.

Năm 1993, địa đạo Hiệp Phổ Nam được tỉnh Quảng Ngãi công nhận là di tích lịch sử văn hóa cấp tỉnh. Năm 2012, UBND huyện Nghĩa Hành đã vận động đóng góp hơn 1,2 tỉ đồng để xây dựng, tôn tạo di tích địa đạo Hiệp Phổ Nam, gồm đền thờ, nhà trưng bày chứng tích, bia tưởng niệm,…Công trình được khởi công vào tháng 4-2012 và khánh thành vào đầu tháng 8-2012.

Nơi đây không chỉ là địa chỉ lưu giữ những giá trị lịch sử mà còn là điểm đến tham quan, tìm hiểu lịch sử đầy ý nghĩa của Nhân dân và các thế hệ trẻ, góp phần giáo dục lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc và ý thức trách nhiệm trong việc gìn giữ, phát huy truyền thống cách mạng của quê hương.

Đoàn xã Nghĩa Hành